Ο συνδημότης μας, Νίκος Α. Παπανικολάου έτυχε να ζήσει τα χρόνια της σκλαβιάς 1941 - 1944 στον Πλάτανο και να περάσει, όπως όλοι οι σκλαβωμένοι Έλληνες, τις δοκιμασίες της. Οι εμπειρίες του χαράχθηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη του. Τα τελευταία χρόνια θέλησε να τις καταγράψει προσθέτοντας όσα ιστορικά γεγονότα της εποχής ήταν προσιτά από βιβλία αναφερόμενα σ' αυτή. Όπως χαρακτηριστικά λέει, πέταξε σε ένα σουρωτήρι το περιεχόμενο εκατόν είκοσι περίπου βιβλίων και το περιεχόμενο μιας μικρής βαλίτσας με αποκόμματα εφημερίδων της εποχής και περίμενε τι θα περάσει από τις τρύπες του.
Αυτό που πέρασε ήταν το περιεχόμενο του βιβλίου του "Στα χρόνια του Άρη" (Συντήρηση μνήμης), όχι γιατί ήθελε να προβάλει την προσωπικότητα του πρωτοκαπετάνιου του ΕΛΑΣ (Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού), Άρη Βελουχιώτη, αλλά γιατί διαπίστωσε πως αυτός κυριάρχησε στα χρόνια εκείνα. Το βιβλίο γνώρισε επιτυχία και στο συγγραφέα έμεινε μια πλούσια βιβλιοθήκη και ένα αρκετά ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό που δεν θέλησε να το κρατήσει για τον εαυτό του, αλλά να το κάνει γνωστό στο χωριό του ιδρύοντας το μικρό αυτό Μουσείο.
Οι πρώτοι δισταγμοί του, οι σχετικοί με την αντίδραση των κατοίκων, την δικαιολογημένη άλλωστε, γιατί όποιος ακούει Αντίσταση ο νους του πηγαίνει μόνο στον Άρη Βελουχιώτη και στον Ναπολέοντα Ζέρβα, παρακάμφθηκαν όταν σκέφθηκε πως το "Όχι" του Μεταξά, το Αλβανικό Έπος, η αντιμετώπιση των γερμανικών ορδών, οι αυτοκτονίες της Πηνελόπης Δέλτα και του Κ. Κουκίδη που τυλιγμένος με την ελληνική σημαία έπεσε από το βράχο της Ακρόπολης, η αντίδραση του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου να ορκίσει κατοχική κυβέρνηση, η αντίδραση του μετέπειτα αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού κατά των δυνάμεων κατοχής όταν θέλησαν να κηρύξουν πολιτική επιστράτευση και να στείλουν τα νιάτα της πατρίδας μας σε γερμανικά εργοστάσια, η "Μάχη της Κρήτης", το κατέβασμα της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη από το Μανώλη Γλέζο και το Λάκη Σιάντα, η θαρραλέα αντιμετώπιση του κατακτητή από τα νιάτα της Ελλάδας και από επιφανείς στρατιωτικούς, πολιτικούς και πνευματικούς ηγέτες, η δράση του Δημήτρη Ψαρρού, τα σαμποτάζ απλών ανθρώπων κατά του εχθρού τι ήταν; Δεν ήταν όλα αυτά Αντίσταση;
Έτσι, αποφάσισε την ίδρυση Μουσείου, που να περιλαμβάνει όλους και απ' όποιο μετερίζι κι αν αντιτάχθηκαν στον κατακτητή, για να συντηρήσει τη μνήμη αλλά και για να κυρήξει τη λήθη και την ομοψυχία. Το Μουσείο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του πρώτου Πλατανιώτη ήρωα του Αλβανικού Έπους υπολοχαγού Μιχάλη Τσίπουρα, γιο του παπα - Θανάση Τσίπουρα, παπά τότε του Πλατάνου και βρίσκεται κάτω από τις φροντίδες του Τουριστικού και Εξωραϊστικού Ομίλου του Πλατάνου. Τα εγκαίνια του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Πλατάνου έγιναν στις 23 Αυγούστου 2001. Εκπρόσωποι από την Νομαρχιακή και την Τοπική Aυτoδιoίκηση του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος και οι κάτοικοι τίμησαν με την παρουσία τους την λαμπρή, εκείνη, για τον Πλάτανο αλλά και για τη Ρούμελη και όλη την Ελλάδα ημέρα.

Τo 1976 ο Πλατανιώτης γιατρός Νίκος Παπανικολάου είχε την έμπνευση να συγκεντρώσει μερικά αντικείμενα λαϊκής τέχνης, παλιά βιβλία, φωτογραφίες και ότι άλλο έκρινε πως άξιζε για έκθεση, αγόρασε μια κούκλα πού την έντυσε Πλατανιώτισσα για να τη βάλει στη βιτρίνα, έγραψε μια ταμπέλα με τις λέξεις "Λαϊκή Τέχνη" κι έστησε στην πλατεία τού χωριού ένα μικρό "Μουσείο". Έτσι τουλάχιστον τού άρεσε να το λέει χωρίς να το πιστεύει. Τότε, νοίκιασε ένα κλειστό μαγαζί της πλατείας και μετέφερε τη "Λαϊκή Τέχνη" σ' αυτό. Όμως του άλλαξε την ταμπέλα. Το ονόμασε "Μουσείο" και μέσα στον ίδιο χώρο στέγασε τον Τουριστικό και Εξωραϊστικό Όμιλο του χωριού και μια υποτυπώδη βιβλιοθήκη. Πρόσθεσε μια συσκευή τηλεόρασης, που τότε λίγες υπήρχαν στο χωριό και κινηματογραφική μηχανή προβολής ταινιών, για να περνούν τα χειμωνιάτικα βράδια οι τότε νέοι του χωριού, μια και το καφενείο έκλεινε νωρίς.Καμάρωνε o γιατρός για το δημιούργημά του, όπως και όλοι οι Πλατανιώτες όταν και πάλι ο χώρος του κρίθηκε ανεπαρκής από τη συγκέντρωση εκθεμάτων. Τότε εμφανίζεται ο φίλος και συνάδελφός του Αριστείδης Δημητρακόπουλος, που τόσα πρόσφερε στο χωριό ως πρόεδρος της Κοινότητας και δωρίζει το μαγαζί του πατέρα του στον Τουριστικό και Εξωραϊστικό Όμιλο του χωριού για να στεγαστεί το σημερινό Μουσείο (χωρίς εισαγωγικά πλέον) που αποτελεί κόσμημα του Πλατάνου και του Δήμου Πλατάνου.

Το Λαογραφικό Μουσείο και Πολιτιστικό Κέντρο του Νεοχωρίου λειτουργεί σε παλιό λιθόκτιστο κτίριο το οποίο παραχωρήθηκε στο Σύλλογο Νεοχωριτών και που μέχρι την περασμένη δεκαετία λειτουργούσε ως Δημοτικό Σχολείο. Το κτίριο είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα μιας συγκεκριμένης τυπολογίας κτιρίων, που άρχισαν να κατασκευάζονται στην περιοχή την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας, από το 1830 και μετά. Είναι κτισμένο με πλήρη συμμετρία ως προς τον κεντρικό άξονα της εισόδου και πλήρη ορθογωνισμό του κυρίως όγκου του. Ο χώρος είναι οργανωμένος σε τμήματα και εκθέτονται περίπου 350 και πλέον αντικείμενα (Σχολικά, Εκκλησιαστικά, Φωτογραφίες, Έγγραφα διάφορα, Νοικοκυριού, Επαγγελμάτων, Αγροτικά, και Λοιπά σπάνια αντικείμενα) που χρησιμοποιούνταν πριν το 1940 και που προέρχονται από δωρεές, αγορές και δανεισμό τόσο του Συλλόγου Νεοχωριτών Ναυπακτίας όσο και των ντόπιων κατοίκων.

Το Λαογραφικό Μουσείο της Αράχωβας λειτουργεί από το 1995 και στεγάζεται στο κτίριο του πρώην Δημοτικού Σχολείου. Ιδρύθηκε από την συνταξιούχο δασκάλα Αγγελική Μποσινάκου και αποτελεί κατά κάποιο τρόπο τον καθρέπτη, μέσα από τον οποίο φαίνεται η βιοπάλη των παλαιότερων γενιών του χωριού, βιοπάλη την οποία καλούνται να γνωρίσουν οι νεότερες γενιές και να την κληροδοτήσουν στις επόμενες γενιές.

Το Λαογραφικό Μουσείο και Πολιτιστικό Κέντρο του Αχλαδοκάστρου λειτουργεί σε κτίριο ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος και κατασκευής καθώς και υψηλού αισθητικού επιπέδου που παλιότερα στεγαζόταν το Δημοτικό Σχολείο. Σ' αυτό εκθέτονται πλήθος φωτογραφικού υλικού και σπάνια, παλιά αντικείμενα. Τα εγκαίνια του έγιναν τον Αύγουστο του 2005 και σ' αυτά παραβρέθηκαν πλήθος κατοίκων από την ευρύτερη περιοχή.

Το Λαογραφικό Μουσείο του οικισμού Κάτω Πλατάνου στο Δημοτικού Διαμερίσματος Πλατάνου στεγάζεται σε κτίριο που παλιότερα λειτουργούσε το Δημοτικό Σχολείο της άλλοτε ποτέ κοινότητας Κάτω Πλατάνου. Σ' αυτό μπορείς να βρεις πλήθος από παλιά και παραδοσιακά αντικείμενα και να θαυμάσεις τον πολιτισμό των προγόνων μας. Για την συγκρότηση του ασχολήθηκε ο συνδημότης μας Δημήτριος Αγγελής.

Το Πολιτιστικό Κέντρο που βρίσκεται στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αγίου Δημητρίου ιδρύθηκε από τον αείμνηστο Λεωνίδα Κωλέττα στη μνήμη του Νίκου Λ. Κωλέττα γι' αυτό και ονομάζεται Πολιτιστικό Κέντρο - Νίκος Λ. Κωλέττας και στεγάζεται σε κτίριο που παλιότερα στεγαζόταν το γραφείο της κοινότητας Αγίου Δημητρίου. Σ' αυτό μπορείς να βρεις πλήθος από παλιά και παραδοσιακά αντικείμενα.